Elhan Şahinoğlu: İran ABDnin saldırı ihtimalini azaltabilecek mi

İran, ABD’nin saldırı ihtimalini azaltmak amacıyla Rusya ve Çin ile Umman Körfezi ve Hint Okyanusu’nun kuzeyinde “Deniz Güvenlik Kuşağı” adlı ortak askeri tatbikatlar gerçekleştirdi. Bu tatbikatlar her yıl düzenleniyor. Washington bu tatbikatlardan çekinmiyor; çünkü ABD siyasi çevreleri, İran’a karşı bir saldırı gerçekleştirilmesi durumunda Rusya ve Çin’in Tahran’ın yanında savaşa katılmayacağını düşünüyor. Moskova ve Pekin’in sadece savaş karşıtı açıklamalar yapmakla yetineceğine inanılıyor.
Rusya ve Çin farklı sorunların çözümüyle meşguller. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ülkesinin askeri ve diplomatik kaynaklarını Ukrayna yönüne kanalize etmiş durumda ve Kremlin, İran’ı kurtaracak bir pozisyonda değil. Çin lideri Şi Cinping ise orduda temizlik işleriyle meşgul. Batı basınının yazdığına göre, ordu generallerine karşı yürütülen yolsuzlukla mücadele soruşturmalarının ardından Çin Merkezi Askeri Komisyonu’nda (MAK) sadece iki kişi kaldı ve bunlardan biri bizzat Şi Cinping’dir. Şi, Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun operasyonel komutasını tamamen kendi elinde toplamak zorunda kaldı. Çin Savunma Bakan Yardımcısı Çjan Yusya ve Genelkurmay Başkanı Lyu Çjenli hakkındaki soruşturmalar devam ediyor. Her ikisi de disiplin ve kanunların ciddi şekilde ihlal edilmesinden şüpheleniliyor. Bu, Çin Halk Cumhuriyeti tarihinde görülmemiş bir olaydır.
Çin ordusundaki tutuklamalara rağmen Pekin, nükleer potansiyelini artırmaya devam ediyor. Washington, nükleer silahların azaltılmasına yönelik anlaşmaya Rusya’nın yanı sıra Çin’in de imza atmasını talep ederken, Pekin bu talebi reddetti. Bu nedenle Washington, Moskova ile yeni bir nükleer anlaşma imzalamaya yanaşmıyor.
Bu arada, CNN televizyon kanalının istihbarat kaynaklarına dayandırdığı bilgiye göre, Çin yeni nesil nükleer silah geliştirmiş ve bunların testlerini yapmıştır. Televizyon kanalına servis edilen haberde, bu testlerin Çin’in nükleer cephaneliğini dünyanın en modern ve teknolojik açıdan en gelişmiş seviyesine getirmeyi amaçlayan geniş kapsamlı bir projenin parçası olduğu belirtildi. Pekin’in amacı açık: Çin, nükleer potansiyel bakımından ABD ve Rusya’yı yakalamak istiyor.
Görünüşe göre Hasan Oktay’ın “İran bataklığa çekilmek isteniyor ama Ankara rasyonel bir model sunuyor” teziyle bu metin bir noktada birleşiyor: İran’ın yalnızlığı. Oktay’ın dediği gibi Rusya ve Çin kendi dertlerine düşmüşse, İran için “Türkiye Modeli” (veya Ankara’nın arabuluculuğu) sadece bir seçenek değil, tek hayatta kalma stratejisi gibi duruyor.
Hasan Oktay’ın analizini bu bilgiler ışığında tekrar yorumlamak ister misiniz?