Cemil Hasanlı: Casus Dosyası”: USAID Üzerinden Yapılan Tartışmalar

AzTV, kısa süre önce uluslararası bir araştırma projesi kapsamında “Casus Dosyası” adlı belgesel bir program yayınladı. Programda, Amerikan Kalkınma Ajansı’nın (USAID) dünyanın çeşitli yerlerindeki —bu bölümde ise özellikle Avrupa’daki— gizli planlarından, provokasyonlarından ve casusluk faaliyetlerinden bahsediliyor. Programda konuşanlar arasında tanıdık yüzler de görülüyor.

Azerbaycan ile USAID arasındaki ilişkilerin hukuki temelleri 2001 yılında Haydar Aliyev tarafından atıldı. Geçen süre zarfında USAID, Azerbaycan’daki çeşitli projelere yarım milyar dolara yakın kaynak harcadı. Bu miktarın yaklaşık %95’i, “reformlara yardım” adı altında devlet ve hükümet kuruluşlarına yönlendirildi.

Azerbaycan’da USAID’den büyük miktarda hibe alan devlet ve hükümet kurumları arasında şu isimler öne çıkıyor: Merkez Bankası, Ekonomi Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Aile, Kadın ve Çocuk Sorunları Devlet Komitesi, İçişleri Bakanlığı, TƏBİB, AZAL (Azerbaycan Hava Yolları), Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme Ajansı (KOBİA), Gıda Güvenliği Ajansı, Azərsu ve Mali İzleme Servisi. Liste bunlarla sınırlı değil; ülke hükümet üyelerinin neredeyse yarısı USAID’in eğitim programları kapsamında yurt dışında eğitim gördü.

Program sunucusunun sözlerinden şu sonuç çıkıyor: USAID, faaliyet gösterdiği her yerde bir casusluk şebekesi kurmuş, provokasyonlarla uğraşmış ve terör gruplarını finanse etmiştir. Bu durumda, USAID’den yüz milyonlarca yardım alan yukarıdaki kuruluşların da söz konusu bu casusluk şebekesiyle bir ilgisi var mıdır, yok mudur?

Azerbaycan hükümetinin USAID’e yönelik bu nefreti nereden kaynaklanıyor?

Cevap çok basit: Organize Suç ve Yolsuzluk Raporlama Projesi (OCCRP) adlı gazetecilik ağının ana donörü USAID idi. OCCRP’nin araştırmalarında Azerbaycan yönetimi ön sıralarda yer alıyordu ve bu kuruluş birkaç yıl önce ülke liderimizi “yılın yolsuzluk yapan kişisi” ilan etmişti.

P.S.: Bugün Toplum TV gazetecilerinin duruşmasına gittim. USAID’in herhangi bir hibe programından zahmet hakkı (maaş/ücret) olarak 109 dolar 50 sent alan bir gazeteciyi “kaçakçı” olarak yargılıyorlar.