Aqşin Kərimov: Maduro’nun Tutuklanması Operasyonu: Azerbaycan’ın Elde Edebileceği Avantajlar

ABD, Rusya ve Çin arasında bir uzlaşı sağlanıp sağlanmadığına bakılmaksızın, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun tutuklanması, küresel düzendeki yeni dönemin bir parçasıdır.
Bu durum, uluslararası ilişkiler tarihinde daha geniş bölgeleri de kapsayabilecek önemli bir emsal teşkil ediyor. Yani Rusya, ABD ve Çin’in başka ülkelere müdahalelerinin farklı bir boyuta evrilmesi için bir yönelim oluşuyor.
Zaten Kremlin ve Beyaz Saray zaman içinde, sanki aşamalı bir şekilde kendilerine itaat etmek istemeyen devletlere müdahalelerde bulundular. Eğer bu, uluslararası ilişkiler sisteminde güç yoluyla hegemonya sağlamaksa, Çin de yeni dünya düzenindeki öncü rolünü kullanarak benzer bir modeli izleyebilir. Tüm bunlar oldukça tehlikelidir; çünkü güç kullanımıyla hukuk ihlali emsallerinin artması uluslararası mimariyi sarsmaktadır. Ayrıca bir iktidarın zorla ve dış müdahalelerle değiştirilmesi, daha geniş toplumsal güvenlik sorunlarını gündeme getirmektedir.
Maduro sonrası dönemde Venezuela’da paramiliter gruplar, gerillalar ve ulusötesi karteller kaos yaratabilir.
Suçla Mücadele ve Jeopolitik Motivasyonlar
Tüm bunlara rağmen sürece, savaş suçlarına karışmış kişilerin yargılanması perspektifinden de bakılabilir. Ayrıca organize suç örgütlerinin hayatta kalması ve yapılanması için gereken mali destek yasa dışı gelirlerle sağlanmaktadır.
Bu nedenle Donald Trump’ın genel olarak kartellere karşı yürüttüğü operasyonlar, jeopolitik motivasyonlarından bağımsız olarak, ABD’nin içini suç çetelerinden temizleyecek önemli bir adımdır.
Azerbaycan İçin Stratejik Fırsat: “Ermeni Gücü” Faktörü
Her ne kadar uzak bir bölge olsa da bu durum Azerbaycan için kritik bir andır. Çünkü ABD içerisinde uluslararası bir organize suç şebekesi gibi faaliyet gösteren “Ermeni Gücü” (Armenian Power) gibi yapıların tasfiye edilmesine yeşil ışık yakılmaktadır. Amerika’daki Ermeni organize suç gruplarının, Meksika suç yapılarıyla doğrulanmış ve derin bağları mevcuttur. ABD resmi kurumlarının raporlarında bu konuda geniş araştırmalar bulunabilir.
Ermeni mafyasının Venezuela ve Kolombiya kartelleriyle doğrudan iş birliğine dair raporlarda bilgi azlığı olsa da, Meksika mafyası aracılığıyla Latin Amerika mafya ağına entegre oldukları göz ardı edilemez.
Bu nedenle, Trump’ın mafyaya karşı operasyon modeli, “Ermeni Gücü” gibi kriminal grupların etkisiz hale getirilmesi açısından Azerbaycan için faydalı olabilir:
* Bu tür örgütler, ABD’deki Ermeni diasporası ve lobisini ayakta tutan önemli mali kaynaklardan biridir.
* Azerbaycan’a karşı yürütülen propaganda operasyonlarında aktif rol oynamaktadırlar.
Savaş Suçlularının Yargılanması Emsali
Olayların bir diğer boyutu da Azerbaycan’ın bölgesel güvenlik ve barış için sunduğu operasyon modeline katkı sağlayabilir. Bu durum, Azerbaycanlılara karşı savaş suçları işlemekle övünen Ermenistan’ın eski cumhurbaşkanları Robert Koçaryan ve Serj Sarkisyan’ın yargılanması için farklı bir sürecin başlangıcı olarak hatırlanabilir.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev’in daha önceki konuşmalarında ve beyanatlarında dile getirdiği, Koçaryan ve Sarkisyan’ın adalet önüne çıkarılması tezleri, bu kez uluslararası gündemde de destek bulabilir.
Azerbaycan’ın Türkiye ile stratejik ittifakı, ABD ile ilişkilerindeki stratejik ortaklık sayfaları, İsrail ve Birleşik Krallık gibi güçlerle yükselen bağları bu süreçte dikkat çekicidir.
Azerbaycan’ın, savaş suçlarına liderlik etmiş kişilere karşı jeopolitik olarak en elverişli konumdan yaklaşarak onları yakalama hakkını gerçekleştirmesi öngörülebilir bir durumdur.
Aqşin Kərimov