Suriyada sülh ümidləri kimə bağlıdır?

ABD Türkiye karşısında geri adım attı

Süleymani Operasyonu ABD devlet kararı’mı ?

Suriye’de şaşırtıcı Hollanda Türkiye işbirliği!

Ahmet Hayrettin SAĞDIÇ: MAREŞAL RAŞİD DOSTUM MEZAR-I ŞERİF’TE

Türkiye 11 Ağustos 2021
196
MAKEDONYA'DA SINAVSIZ ÜNİVERSİTE

Mareşal Dostum’un Dönüşü Afganistan’daki Dengeleri Değiştirir mi? başlıklı yazımızda Taliban’ın ilerleme stratejisinden uzunca bahsetmiştik. Öngördüğümüz üzere Taliban; sırasıyla Samangan (merkezi Aybek), Baglan (merkezi Pul-i Humri) ve Badahşan (merkezi Feyzabad) vilayetlerini ele geçirdi. Aynı yazıda Taliban’ın, Dostum güçlerinin konuşlandığı Belh vilayetinin merkezi Mezar-ı Şerif’i bir hilal içine aldığını, batıdaki Herat ve Ferah vilayetlerinin de Taliban’ın yakın hedefleri arasında olduğunu belirtmiştik. Herat’ın, Taliban’a hava gücüne kavuşma imkânı tanıyacak olması bakımından stratejik önemini tekrarlayalım. Herat’ı, efsane mücahit komutan İsmail Han savunuyor ve Taliban, tüm uğraşlarına karşın bu vilayeti ele geçiremedi ancak Ferah artık Taliban kontrolünde.
Mareşal Raşid Dostum, Afganistan’a döndükten hemen sonra 5 Ağustos’ta Kâbil’de yaptığı toplantıda siyasi liderlere, Taliban ilerleyişi karşısında Afganistan’ı savunma çağrısı yapmış; 7 Ağustos’ta ise Kâbil’de görüştüğü Afganistan Devlet Başkanı Eşref Gani’ye ülkenin kuzey vilayetlerinde güvenliğin tesisi için hazırladığı planı sunmuştu. Dostum’un önünde iki yol vardı: Ya Mezar-ı Şerif’in düşmesine göz yumacak ya da Mezar-ı Şerif’e giderek Özbeklerin ve Türkmenlerin yoğun olarak yaşadığı vilayetlerin savunmasını üstlenecekti. Nitekim Raşid Dostum, beraberindeki komando birlikleri ile salı gecesi Mezar-ı Şerif’e uçtu. Yerel kaynaklarının verdiği haberlere göre Dostum, eski müttefiklerinden eski Belh valisi Atta Muhammed Nur ve bölgedeki yönetime bağlı askerî birliklerin komutanlarıyla bir güvenlik toplantısı gerçekleştirecek. Toplantıda; yönetime bağlı askerî güçlerle yerel milisler arasında eşgüdümün sağlanması, halkın millî direnişe tam katılımının temini ve Taliban’ın eline geçen şehirlerde temizlik operasyonlarının başlatılması hususlarının görüşüleceği belirtiliyor. Bu gelişmeleri yeni bir “Kuzey İttifakı”nın tesisi olarak değerlendirmek mümkündür.
Mareşal Dostum’un sahaya inişi elbette dengeleri değiştirme potansiyeline sahiptir. Dostum komutasındaki Özbek kuvvetleri ile Nabil Güçlü liderliğindeki Türkmen direnişçiler, Güney Türkistan topraklarının “motosikletli selefiler” tarafından işgaline izin vermeyecektir. Raşid Dostum’un, Taliplerin Afganistan’ın kuzeyindeki istila hareketinin yoğunlaştığı günlerde ülkeye dönmesini, Millî Savunma Bakanımız Hulusi Akar’ın 7 Ağustos’ta yaptığı “Türkiye, Karzai Havaalanı’nın işletmesine taliptir.” açıklamasını ve yine Hulusi Paşa’nın Pakistan ziyaretini bu gelişmeler bağlamında okumak gerektiğini düşünüyoruz.
Önceki yazımızda vurguladığımız üzere Mezar-ı Şerif, Taliban için Kâbil’den önceki son duraktır. Mezar-ı Şerif’in düşmesi hâlinde Kâbil’in yani mevcut Afgan yönetiminin varlığını sürdürmesi mümkün değildir. Bu nedenle Afgan Devlet Başkanı Eşref Gani bu sabah (11 Ağustos) erken saatlerde Belh vilayetinin idari merkezi Mezar-ı Şerif’e uçtu ve tüm otoritesini kullanarak dağılma noktasına gelen Afgan askerî güçlerini toparlamaya çalışıyor. Gani’ye, Millî Güvenlik ve Siyasi İşler Danışmanı Muhammed Muhakkik’in yanı sıra eski mücahit komutanlardan Cuma Han Hemderd eşlik ediyor. Bu arada Devlet Başkanı Gani’nin, Özel Kuvvetler Komutanı General Heybetullah Alizay’ı genelkurmay başkanlığı görevine getirdiğini ekleyelim. Görevden alınan Genelkurmay Başkanı Veli Muhammed Ahmedzay bu göreve henüz 20 Haziran’da atanmıştı. Atama, Taliban’la mücadelede yeni bir dönemin başladığının işaretlerinden biri olarak önem arz ediyor.
Taliban’ın, ağır kayıplar vermek zorunda kalacağından Mezar-ı Şerif’e saldırmasının hiç de akıllıca olmayacağını ama örgütün ele geçirdiği bölgelere harita üzerinde bakınca bunun ihtimal dâhilinde olduğunu söylemiştik. Nitekim Belh Valisi Muhammed Ferhad Azimî, salı günü, Afgan Ulusal Güvenlik ve Savunma Kuvvetlerine bağlı birliklerin Mezar-ı Şerif’e yönelik bir Taliban saldırısını püskürttüğünü ve Nahri Şahi ilçesini örgütten geri aldığını açıkladı. Vali’nin açıklamasına göre, pazartesi gecesi Nahri Şahi ve Dehdadi ilçelerine saldıran Taliban, hava desteği altındaki Afgan askerlerinin güçlü direnişiyle karşılaştıktan sonra bölgeden çekilmek zorunda kalmıştır. Nahri Şahi’nin Mezar-ı Şerif’le komşu olduğunu hatırlatalım.
Bugüne kadar hep “kolay zaferler” peşinde olan Taliban güçlerinin Mezar-ı Şerif ve Kâbil operasyonları için en azından ABD güçlerinin ülkeden tamamen ayrılmasını bekleyeceği kanaatimizi sürdürüyoruz. Çünkü Taliban saldırılarının püskürtülmesinde ABD’nin verdiği hava desteği ciddi bir rol oynuyor. Gani’nin bölgeye ziyaretinden ve Dostum’un Mezar-ı Şerif’teki Özbek kuvvetlerinin başına geçmesinden sonra Taliban açısından işler artık eskisi kadar kolay yürümeyecektir.

Yorumlar