KAFKASSAM – Kafkasya Stratejik Araştırmalar Merkezi

  1. Anasayfa
  2. »
  3. Azerbaycan
  4. »
  5. Վահե Դավթյան: Ինչու՞ ռուս զինվորները հեռացան Ադրբեջանից.

Վահե Դավթյան: Ինչու՞ ռուս զինվորները հեռացան Ադրբեջանից.

Kafkassam Editör Kafkassam Editör - - 4 dk okuma süresi
26 0

Դեռևս վաղ է համակողմանիորեն գնահատել ռուս խաղաղապահների ելքը Արցախից՝ տեղեկատվության սղության պատճառով: Վարկածները, հիփոթեզները շատ են:

Փորձենք հասկանալ խնդիրը մակրո-մակարդակում: Աշխարհաքաղաքական տեսանկյունից:

Կորցնելով Արցախը՝ մենք զրկվեցինք մեր ռազմավարական խորությունից: Արդյունքում Հայաստանի յուրաքանչյուր բնակավայր գտնվում է թշնամու հասանելիության տիրույթում:

Տավուշում իրականացվող ՛՛անկլավային քաղաքականությունը՛՛ ընդամենը ածանցյալ է: Հաշվի առնելով նաև այն փաստը, որ այսօր ադրբեջանական ԶՈՒ-ն փաստացի վերահսկում է մեր մի շարք ռազմավարական բարձրունքները՝ Հայաստանը սկուտեղի վրա մատուցված է թշնամուն: ՛՛Տավուշյա սցենարի՛՛ իրականացումը պարզապես թույլ կտա նրան ոչ թե ռազմական ինտերվենցիայի, այլ հաղորդակցային համակարգի պարալիզացման ճանապարհով ստեղծել Հայաստանում խորքային ճգնաժամ՝ տնտեսականից մինչև հոգեբանական: Քաղաքական ու տարածքային հետևանքներով:

Իր հերթին, դուրս բերելով խաղաղապահներին Արցախից՝ Մոսկվան չի կորցնում սեփական ռազմավարական խորությունը տարածաշրջանում: Տարիներ շարունակ մշակելով մեգատարածաշրջանային մի այնպիսի անվտանգային համակարգ, որը թույլ է տալիս վերահսկել նաև Հարավային Կովկասը՝ Մոսկվան այսօր կարող է ոչ միայն ֆիզիկապես դուրս գալ Արցախից, այլ նաև Հայաստանից դուրս բերել 102-րդ բազան: Առանց իր համար որևէ ռիսկի:

Ի՞նչ մեգատարածաշրջանային համակարգի մասին է խոսքը:

Եթե համառոտ, ապա գործ ունենք անվտանգային մի եռանկյունու հետ, որը ընկալելու համար պետք է ընդամենը բացել քարտեզը: Խոսքը Ղրիմ-Սիրիա (Խմեյմիմ, Լաթաքիա)-Կասպից ծով եռանկյունու մասին է՝ համակարգ, որը Մոսկվան օգտագործում է Միջերկրական ծովի արևելյան հատվածում, ինչպես նաև Սևծովյան ու Կովկաս-Կասպյան տարածաշրջաններում իր աշխարհաքաղաքական դիրքերը պահպանելու համար:

Ղրիմը՝ ՛՛չխորտակվող ավիակիրը՛՛, Ռուսաստանի սուվերեն տարածքի մաս է: Խմեյմիմում ու Լաթաքիայում Մոսկվան ունի սեփական ռազմական բազաներ, այդ թվում՝ ավիաբազաներ: Կասպից ծովում Ռուսաստանը ամենամեծ ռազմական նավատորմ ունեցող երկիրն է: Ավելին՝ 2018 թ. ընդունված Կասպից ծովի իրավական կարգավիճակի մասին կոնվենցիայի համաձայն՝ արգելվում է ոչ կասպյան երկրների նավատորմի մուտքը Կասպից ծով: Սիրիական ճակատում մի շարք օպերացիաներ Մոսկվան իրականցնում էր հենց Կասպյան ավազանից:

Դժվար չէ պատկերացնել, որ Հարավային Կովկասը ևս գտնվում է այս եռնանկյունու սահմաններում:

Հարց կարող է առաջանալ՝ ինչպե՞ս այսպիսի հեռավորություններից Մոսկվան կարող է ռազմական վերահսկողություն իրականացնել Հարավային Կովկասում:

Հաշվի առնելով, որ ռուսական հրթիռները (նույն ՛՛Կալիբր՛՛-ը) կարող են հարվածել օբյեկտին մինչև 3000 կմ հեռավորությունից, այսպիսի հեռանկարը առավել քան իրատեսական է դառնում: Խոսքը, բնականաբար, այն մասին չէ, որ էսկալացիայի ցանակցած դրևորման դեպքում Մոսկվան գործի կդնի նշված համակարգը: Այն ձևավորված է մեծ ռեգիոնալ բախման համար ու դրան զուգահեռ՝ սեփական աշխարհաքաղաքական գոտին սահմանելու համար:

Այսպես է ավանդաբար գործում Ռուսաստանը պանռեգիոնալ մակարդակում:

Ուստի, խաղաղապահների ելքը Արցախից դեռևս չի նշանակում ”конец русского Закавказья”: Մեծ խաղը շատ ավելի մասշտաբային ու բարդ է դարձել: Ցավոք, այն շարունակվելու է ընթանալ առանց հայկական գործոնը հաշվի առնելու:

Ք.գ.դ., պրոֆեսոր Վահե Դավթյան
Բաժանորդագրվեք ՏԳ֊ալիքիս` https://t.me/vahedavtyan

İlgili Yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir