İran’ın Bölgede Büyüyen Etkisine Karşı Trump’ın Adımları

Rus askeri uzmandan Erdoğan’a S-400 tavsiyesi: Salla gitsin Amerika’yı!

Suriye’de savaş yok Esat’ın gidişi var!

Ermənistan hakimiyyəti Türkiyə və Azərbaycanla yaxınlaşmasa heç bir iqtisadi yüksəliş görməyəcək

«Հիմա ո՞նց են պատժելու Ալիևին այս խոսքերի համար, ինչո՞ւ չեն պատժում»

Azerbaycan, Ermenistan 15 Kasım 2016
497

Բաքուն հայկական կողմի հասցեին նոր սպառնալիքներ է հնչեցնում: Իլհամ Ալիևը ելույթներ է ունեցել նախ զինվորականների հետ հանդիպմանը՝ հայտարարելով, որ «Ադրբեջանը վերադարձնելու է իր տարածքներն այնպես, ինչպես վերադարձրեց Լելե Թեփեն»։

Ներկայացնում ենք ԳԱԼԱ-ի հարցազրույցը «Ռազմավարական և ազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոնի» տնօրեն Մանվել Սարգսյանի հետ:

-Պարոն Սարգսյան, Ադրբեջանի նախագահ Ի. Ալիևը հայտարարել է, որ Լելե Թեփեի օրինակով տարածքներ է վերցնելու հայկական կողմից՝ նշելով, որ վերջին տարիներին գնել են ամենաժամանակակից ռազմական տեխնիկան: Ինչի՞ մասին է խոսում Ալիևի հայտարարությունը:

-Ինչ որ ասել է, դրա մասին էլ վկայում է, ես չեմ կարծում ուրիշ բան պետք է հասկանալ: Պարզ, հստակ Ադրբեջանը շարադրել է իր մոտեցումները, և անկեղծ ասած՝ որևէ նոր բան ես այստեղ չեմ տեսնում:

Ադրբեջանն անընդհատ էլ ասում էր՝ կամ խաղաղ ճանապարհով ամեն ինչ պիտի վերադարձվի իրեն, կամ ինքը ռազմական ճանապարհով պատրաստվում է այդ ամենը վերադարձնել: Հիմա նույնը կրկնել է:

-Ապրիլյան պատերազմից առաջ նույն հռետորաբանությունն էր: Հայկական կողմից լուրջ չէին ընդունում: Հիմա միջազգային իրավիճակն ինչպե՞ս եք գնահատում: Ալիևը նաև հայտարարել է, որ թող Հայաստանի ղեկավարությունը հույսը չդնի ինչ-որ մեկի ուժի վրա, եթե ուզում են հարցի խաղաղ կարգավորում՝ առանց զոհերի, թող լքեն հողերը: Ապա ասել է, որ Ադրբեջանի համար էլ անցանկալի է պատերազմը, բայց ստիպված գնալու են պատերազմի և օրը մոտ է:

– Միջազգային վիճակը շատ փոփոխական է, կապված հազար ու մի բաղադրիչներից, և հենց դրա վրա է հույսը դրել Ադրբեջանը, որովհետև Ալիևը շատ լավ գիտի իր կախվածությունը միջազգային հանրությունից, և ընդհանրապես 21-րդ դարի էությունն այնպիսին է, որ պիտի իրավունք ստանա այս կամ այն քայլի գնալու: Հետևապես պետք է մի իրավիճակ ստեղծվի, ինչ եղավ ապրիլյան պատերազմից առաջ, երբ պարզ էր, որ դրդում էին շատ տեղերից Ալիևին նման քայլերի, որից նա օգտվեց: Հիմա ապրիլյան պատերազմից հետո ստեղծվել է մի վիճակ, որ բավականին ծանր է Ադրբեջանի համար, որովհետև Վիեննայում ընդունվել են որոշումներ, որոնք ստիպված Ադրբեջանն էլ է ճանաչել, համաձայնել է, բայց կատարելու որևէ ցանկություն չունի: Հիմա ամեն տեղ շարունակ նկատելի է, որ Ադրբեջանը փորձում է վարել մի քաղաքականություն, որ փոխի այդ ստեղծված քաղաքական և դիվանագիտական մթնոլորտը, այսինքն պարտադրի բոլորին, այդ թվում և համանախագահող երկրներին, որ հրաժարվեն այդ պահանջներից: Սա շատ հստակ երևում է: Հիմա, իհարկե, հարց է ծագում. ո՞նց են պատկերացնում: Իհարկե դա շատ դժվար է ստիպել, որ թե Հայաստանը, թե միջազգային հանրությունը հետ կանգնեն այդ ընդհանուր դրույթներից, կարծում եմ, որ Ադրբեջանը որդեգրել է մի քաղաքականություն, որ արհամարհում է որևէ մեկի կամ որևէ կողմի կարծիքը: Կարող է թվալ, որ դա ինչ-որ անիմաստ մոտեցում է և կբարդացնի Ադրբեջանի վիճակը, բայց իրականության մեջ Ալիևի տրամաբանությունը երևում է՝ ցուցադրելով, որ երբևէ որևէ մեկի կարծիքն Ադրբեջանի համար նշանակություն չունի: Նա հույս ունի, որ հենց այդ դիրքորոշմամբ կհետաքրքրի: Նրանք ասում են՝ կքանդենք, կջարդենք, կփշրենք, կյանքը բոլորի կվատացնենք: Այս քաղաքականությունը գիտեք ինչի է նման. երեխաներ կան, որ ասում են՝ կոնֆետ տվեք, թե չէ կաթը կթափեմ: Հենց այս քաղաքականությունն է Ադրբեջանը որդեգրել: Եվ չի էլ կարելի ասել, որ այդ քաղաքականության հիմքում տրամաբանություն չկա: Կա, ինչ-որ տրամաբանություն կա: Ինքը շատ ռիսկային է, և դրա համար կարող է և Ադրբեջանը մեծ ուժով պատժվել, բայց դա չի նշանակում, որ Ադրբեջանը նման պահվածքով չի կարող աջակցություն չգտնել: Կարող է: Հենց դրա համար Ադրբեջանն անընդհատ գնում է այդ ճանապարհով՝ անընդհատ խոսելով, որ զինվելու է, ջարդելու է և այլն, և այլն:

-Մենք ի՞նչ ճանապարհով ենք գնում:

-Այ հենց խնդիրն այն է, որ հայկական կողմն ինչ-որ արհեստական պատկերացումների հիման վրա է այս ամեն ինչը գնահատում: Օրինակ, եղել է ապրիլյան պատերազմից հետո, երբ Հայաստանը նոր զենքեր ձեռք բերեց, հարցնում էին, թե ունեցե՞լ ենք մենք զենքեր, նրանք ասում էին, որ ունեցել ենք: Հիմա եթե ունեցել ենք, և Ադրբեջանը նման ոտնձգություններ է գործել, ապա ինչո՞ւ չեն օգտագործվել այդ զենքերը: Եվ հայկական կողմը շատ հետաքրքիր մեկնաբանություն է տվել տարբեր գործիչների մակարդակով: Օրինակ ասում են՝ մենք հո չէինք կարող այնպես անել, որ լայնածավալ գործողություններ լինեին, այսինքն թե՝ եթե գործադրեին այդ զենքերը, կարող էր լինել լայնածավալ պատերազմ:

Դրանով իրենք Ադրբեջանին պարզ, հասկանալի ձևով ասում են՝ բացի լայնածավալ պատերազմից, քո ձեռքերը բաց են, ինչ ուզում ես՝ արա, մենք չենք օգտագործելու որևէ զենքեր: Չեմ հասկանում՝ այս մարդիկ իրականում գիտակցո՞ւմ են, թե՞ չեն գիտակցում, թե ինչ են անում, բայց իրականության մեջ անընդհատ աջակցում են Ալիևի քաղաքականությանը, որ հանգիստ եղեք, և միջազգային հանրություն, և Ալիև, մենք երբեք էլ խոշոր զենքեր չենք օգտագործելու և երբեք էլ լայնածավալ պատերազմ չի լինելու: Մյուս կողմից էլ ասում են՝ այդ զենքերը զսպելու համար է, այսինքն թե՝ մենք ուղղակի զսպող ենք: Այդ մանկական կամ սպեկուլյատիվ մոտեցումը խորանում է Հայաստանի դիրքորոշման մեջ, և հենց դա է թույլ տալիս Ալիևին հանգիստ խոսել: Դրա համար Ալիևն ասում է՝ այ սա Լելե Թեփեն էր, մենք վերցրել ենք: Այսինքն՝ լայնածավալ պատերազմ չենք անի, դուք զենք չեք օգտագործի, դուք չեք գործադրի զենք, իսկ մենք կվերցնենք: Այ սա է ճանապարհը: Տրամաբանությունը երևում է:

-Պարոն Սարգսյան, սա այն տրամաբանությո՞ւնն է, որ հիմքեր տվեց շատերին ապրիլին կարծել, որ պայմանավորված պատերազմ էր:

-Դրանք հարցեր էին, որ այնպես էլ օդում առկախված մնացին, այդ հարցերին ոչ մեկը պատասխան չտվեց, դրանից հետո էլ քաղաքականություն չփոխվեց: Եվ եղավ այն, ինչ ես եմ ասում, երբ որ Ադրբեջանին վստահեցնում են, որ այդ զենքերը չի օգտագործվում: Հիմա կարելի է արդեն տեսնել՝ դրա տակին ինչ կա-չկա: Պատասխանատուները պետք է հստակ պատասխան տան, թե ինչու ենք զինվում, և ինչ է նշանակում լայնածավալ կամ ոչ լայնածավալ պատերազմ: Եթե Ալիևը եկել է այնտեղ, և գնդակոծում են այդ տարածքները, ես չեմ հասկանում՝ հայկական կողմի դիրքորոշումն էլ որն է: Դիրքորոշումն այն է, որ ինչ ուզում եք արեք, մենք լայնածավալ պատերազմ չենք ուզում: Լայնածավալ պատերազմը սարքել են մատի փաթաթան, որի տակ արդարացնում են: Գնալով ավելի անպատասխանատու է դառնում հայկական կողմի գործունեությունը:

-ՀՀ ԱԳՆ Նալբանդյանը հայտարարությամբ հանդես եկավ: Նա մոտավորապես ասում էր՝ հանդիպումների էլ չեն գնա, որովհետև դրանք նշանակություն չեն ունենում: Ասում էր նաև, որ Ադրբեջանը պայմանավորվածությունները, որոնք ձեռք է բերել ապրիլյան պատերազմից հետո, չի պահում: Մյուս կողմից կա գնահատական, որ Ադրբեջանի ագրեսիան պայմանավորված է այս անգամ նրանով, որ Ս. Սարգսյանը հրաժարվում է հանդիպումների գնալ Ալիևի հետ: Սա իրականությո՞ւն է, ըստ Ձեզ:

-Պատերազմական գործողություններն ավելի շատ պայմանավորված են դիվանագիտական պրոցեսների հետ: Վաղուց բոլորը նկատել են, որ հանդիպումների ժամանակ կամ հետո Ադրբեջանն օգտագործում էր շփման գիծը որպես ճնշման լծակ:

Խնդիրն այն է, թե որն է քաղաքականությունը, ոնց եք դուք ձեզ զգում, կարող եք, թե չեք կարող, հիմա Ադրբեջանը հստակեցրել է իր դիրքորոշումը, հիմա հայկական կողմի դիրքորոշումը բացի խոսքերից ո՞րն է: Խոսքով ասում են, որ պատժվելու է: Հիմա ո՞նց են պատժելու Ալիևին այս խոսքերի համար, ինչո՞ւ չեն պատժում: Ինչո՞ւ չի պատժվում անմիջապես: Եթե մարդը կրակում է քո վրա, էլ ո՞նց ես պատժելու: Խոսքերը ոչ մեկին չեն հետաքրքրում: Կա քաղաքական գիծ, որը պետք է իրականացվի, ու մենք պետք է տեսնենք: Իսկ այդ գիծը չկա:

Հարցազրույցը՝ Քրիստինա Մկրտչյանի

Yorumlar