آیا ایران خرسند از شناخته شدن پایتخت اسرائیل توسط آمریکا است؟

AB’nin göç restine Merkel’in soykırım resti!

İngiltere’de eski Rus çifte ajana suikast girişimi Türklerin oturum iznine patladı!

Minsk qrupunun formatının dəyişdirilməsi zərurətə çevrilir

Հայ-ամերիկյան բարձր մակարդակի հանդիպման ժամանակը

Gündem 27 Eylül 2019
11

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի և Հայաստանի վարչապետի հանդիպումը կլինի անհրաժեշտ ու ճիշտ ժամանակին՝ օրերս հայտարարել էր Հայաստանում ԱՄՆ դեսպան Լին Թրեյսին՝ անդրադառնալով վարչապետ Փաշինյանի ամերիկյան այցի համատեքստում Թրամփ-Փաշինյան հանդիպման վերաբերյալ դատողություններին: Դեսպանը հայտնել էր, որ հայ-ամերիկյան հարաբերությունն այդ հանդիպմամբ չէ, որ պետք է բնորոշվի, և լինում են տարբեր մակարդակի այլ հանդիպումներ ու փոխայցեր:

Թե ինչու Թրամփ-Փաշինյան հանդիպման վրա եղավ կենտրոնացում՝ թերևս պարզ է: Այդ հանգամանքը իշխանության դեմ օգտագործեցին նախկին իշխանության տեղեկատվաքարոզչական շրջանակները՝ ներկայացնելով որպես դիվանագիտական անհաջողություն կամ տապալում: Իրականում հայ-ամերիկյան հարաբերության տեսանկյունից բարձր մակարդակի հանդիպումները երբեք չեն եղել ցուցիչ: Դրա պատճառները տարբեր են, սակայն, որպես այդպիսին, Հայաստանի և ԱՄՆ առաջին դեմքերի հանդիպումները անկախության ամբողջ երեք տասնամյակի համար եղել են խիստ հազվադեպ, այն էլ՝ ավելի շատ, այսպես ասած, հարակից առիթներով:

Միևնույն ժամանակ պետք է արձանագրել, որ ԱՄՆ նախագահի մակարդակով հանդիպումների առատությամբ չեն կարող պարծենալ արդեն տևական ժամանակ արևմտյան ինտեգրացիայի ակնհայտ կուրս որդեգրած Վրաստանն ու Ուկրաինան անգամ: Այստեղ, եթե դուրս գանք ինֆորմացիոն կամ քարոզչական պատերազմի տրամաբանությունից, պետք է խնդիրը դիտարկել իհարկե պրագմատիկ հարթության վրա և արձանագրել, որ Հայաստանն այդ իմաստով ամերիկյան քաղաքականության համատեքստում ամենևին բարձրագույն «լիգայում» չէ և գուցե նույնիսկ «առաջին լիգայում» էլ չէ: Ընդ որում, սա պետության աստիճանակարգում կամ դասակարգում չէ, այլ ԱՄՆ քաղաքական ռազմավարության, այսպես ասած, «գոտիավորում»: Այդ տեսանկյունից Կովկասի ռեգիոնը մի գոտի է, որտեղ ԱՄՆ-ը չի ցուցաբերում, այսպես ասած, «առաջին համարով խաղի» մարտավարություն:

Այստեղ ԱՄՆ-ը բարձր մակարդակով հաղորդակցվում է Թուրքիայի և ՌԴ-ի հետ, իսկ կովկասյան երեք հանրապետությունները դիտարկվում են այդ «հովանոցի» ներքո, անգամ Վրաստանի պարագայում: Ընդ որում, այդ հանգամանքը Հայաստանի դիտանկյունից ոչ թե մտահոգիչ է, այլ հակառակը՝ Հայաստանին տալիս է Կովկասի մյուս երկու երկրների հանդեպ նույնիսկ համեմատական առավելություն, թեև առերևույթ թվում է, որ Ադրբեջանը՝ իր նավթ ու գազով, իսկ Վրաստանը եվրաատլանտյան ինտեգրացիայի անշեղ կուրսով գերազանցում են Հայաստանին:

Գործնականում գոտիավորման տրամաբանության շրջանակում ԱՄՆ ռեգիոնալ քաղաքականության համար Հայաստանն ունի անփոխարինելի դիրքավորում՝ լինելով նաև եվրասիական հաղորդակցություններ տնօրինող պետություն: Հայաստանն ԱՄՆ արտաքին քաղաքականության ռեգիոնալ շրջանակում «ունիվերսալ» հարթակ է, որտեղ առաջնային հետաքրքրություն է առաջացնում ոչ թե վեկտորը, այլ ինքնիշխանության աստիճանը: Հայաստանը գնահատվում ու չափվում է դրանով, և այստեղ է թավշյա հեղափոխության բերած էական առավելությունը:

Խոսելով ճիշտ ժամանակին հայ-ամերիկյան բարձր մակարդակի հանդիպման մասին՝ ԱՄՆ դեսպան Թրեյսին նկատի ունի հենց այդ հանգամանքը, երբ Հայաստանը կկապիտալիզացնի իր հետհեղափոխական ինքնիշխանությունը ռեգիոնալ նոր օրակարգով, որն ունակ է ԱՄՆ քաղաքական ռազմավարության մեջ փոփոխել Կովկասի «գոտիական» կարգավիճակը:
Արամ Ամատունի

Yorumlar